Wednesday , January 17 2018
Home / Sosial & Politika / AMP: Laiha Plenaria, PPN Viola Rejimentu Parlamentu Nasional
Prezidente Bankada tolu PLP, CNRT no KHUNTO halo konferensia imprensa ho jornalista sira iha sala bankada CNRT. [Foto: Zevonia Vieira | 09.01.2018]

AMP: Laiha Plenaria, PPN Viola Rejimentu Parlamentu Nasional

“AMP lamenta tebes ho atetudi hosi PPN ,tanba konstitui violasaun grave ba rejimentu PN, sekarik Prezidente PN laiha ona vontade atu prezide plenaria tuir rejimentu PN haruka, maka tuir lolos Prezidente haruka bele delega ba Vice Prezidente sira bazea ba artigu 22 rejimentu PN”. AMP

Liga ho plenaria iha Parlamentu Nasional ne’ebe la realiza iha loron segunda no tersa, 09/01, Aliansa Maioria Parlamentar 2017-2022 la menta no hatete katak Prezidente Parlamentu Nasional nia aktu sira viola Rejimentu Parlamentar Nasional (RPN) .

Liu hosi konferensia imprensa iha bankada CNRT, 09/01 reprezentante hosi bankada PLP, Fidelis Magalhães hateten Prezidente Parlamentu Nasional nia kompetensia tuir artigu 17 Rejimentu do Parlamentu Nasional mak hanesan preside meza, marka sesaun plenaria no fiksa ordem do dial tuir hakerek iha rejimentu Parlaentu Nasional hafoin rona tiha konferensia ne’ebe reprezentante bankada parlamentar, organiza sesaun plenaria, admite ka rejeita projetu no proposta de Lei ka rezolusaun, prohjetu deliberasaun no rekerimentu hafoin verifika tiha nia regularidade rejimental, la taka dalan ba direitu rekursu ba plenaria, mantein ordem disiplina no seguransa PN, promove publikasaun ba debate, ba trabalho no aktu hotu-hotu PN nian no konvoka no preside konferensia rezentante bankada parlamentar.

“Aktu Prezidente Parlamentu Nasional nian iha loron 08/01 iha primeira sesaun plenaria tinan 2018, hatudu katak Prezide plenaria ordinaria ida ne’e nudar violasaun ba artigu 46 no.1 pontu a, ne’ebe hateten katak “Reuniaun plenaria halao iha loron segunda no tersa feira” no artigu 17 Rejimentu PN. Aktus hirak ne’ebe hatudu dadauk hosi Prezidente Parlamentu Nasional ne’e hatudu momos katak Prezidente Parlamentu Nasional kontribui ba dada tempu, hodi nune’e bele atinj objetivu partidaria Fretilin nian, hodi kria krize instituisional nudar razaun ba Prezidente da Republika hodi bele dissolve PN no deklara Elisaun Antisipada”, deklara Fidiles liu hosi konferensia imprensa.

Fidelis hatutan liutan katak deputadu sira hosi AMP lamenta tebes ho atetudi hosi Prezidente Parlamentu Nasional,tanba konstitui violasaun grave ba rejimentu PN, sekarik Prezidente PN laiha ona vontade atu prezide plenaria tuir rejimentu PN haruka, maka tuir lolos Prezidente haruka bele delega ba Vice Prezidente sira bazea ba artigu 22 rejimentu PN, hodi halao funsionamentu normal PN nian, “karik Prezidene laiha vontade atu zere meza Parlamentu Nasional, ami sujere ba Prezidente PN tama ona ajenda destituisaun, hodi entrega hikas ba ema seluk, duke abandona deliveramente fali plenaria ka abandoan ho intensaun rasik no blokea funsionamentu PN. Altu ida ne’e la valorize privileizu sira ne’ebe mak estadu atribui ba Prezidente PN, nudar segundu orgaun soberano estadu nian. Prezidente PN hatoo pedidu fiskalizasaun abstrata Konstituisionalidade ba norma ne’ebe hatudu momos ona iha artigu 15 rejimentu PN, ligadu ho proposta destituisaun ne’ebe mai hosi AMP. Felizmente Tribunal Rekursu deklara katak laiha inkonstituisionalidade katak aktus AMP nian la viola Konstituisaun.Ho nune’e Prezidente PN nafatin subar an iha prosesu legal nia okos, hodi manipula prosesu politiku, ne’ebe lolos no devia lao tuir Lei. Ida ne’e hatudu momos katak laiha baze legal ba Prezidente PN aru foti kualker aktu treatikal ka drama ne’ebe subar iha aspetu legal nia mahun, hodi halao subar hosi prosesu normal iha parlamentu nasional”.

Ba jornalista sira, AMP deklara katak respeita tebes desizaun tribunal no husu atu Prezidente Parlamentu Nasional tenke mos respeita desizaun ne’ebe hasai ona . Ho faktus sira ne’e hotu laiha tan razaun ba Prezidente PN, atu la ajenda rekerimentu rua ne’ebe AMP submete tiha ona no Prezidente PN atmiti tiha ona, hahu tiha ona ho mosaun sensura ho proposta destituisaun ba PPN. AMP mos la menta ho akontesementu plenaria horseik, 08/01 tanba PPN delega deit Sekretaria meza PN hodi loke sesaun no mos halo leitura ba dokumentus tolu hanesan ajendamentu mosaun sensura ba governu, karta pedidu hosi bankada KHUNTO ba asumtu ba diskusaun mosaun sensura ba VII Governu Konsituisional, proposta destituisaun no rekursu PPN nian ba tribunal.

Iha loron 08/01, antes AMP halo konferensia imprensa, Prezidente Parlamentu Nasional, Aniceto Guterres deklara ba jornalista sira katak ho razaun hosi plenaria ne’ebe la realiza iha loron segunda 08/01, tanba hanesan babain plenario iha kuandu iha ajenda.

Pratikamente laiha ajenda para atu halo plenaria, iha ajenda pendente rua mak hanesan proposta destituisaun ba Prezidente Parlamentu nian no kona ba mosaun sensura ba VII Governu Konstituisional. Ajenda premeira ajenda kona ba proposta destituisaun, tribunal sira notifika ona katak laiha inkonstituisionalidade no iha kestaun politika no tribunal Distrital Dili sira la apresia no la hola desizaun, sira fo fila mai Parlamentu, maibe desizaun Distrital Dili nian, hau rasik nudar Prezidente Parlamentu tanba hau mak hatama prosesu providensia katelar ne’e, hau hatama ona hau nia rekursu iha loron 3/01, tanba ne’e desizaun final sedauk iha, nune’e sedauk bele halo ajendamentu para atu deskuti iha plenaria kona ba proposta destituisaun ne’e. Ajenda kona ba mosaun sensura pendent hanesan uluk iha loron 18/12/17, hau anunsia tiha ona no notifika governu atu mai hatan no prazu ba loron 30 durante loron servisu nian, ne’ebe sura hosi loron 18/12/2017, loron ne’ebe hau halo anunsia. Depois anunsia, iha loron 3/01 hau haruka ona karta ba Primeiru Ministru, informa nafatin kona ba anunsiu ne’e ho nia notifikasaun katak ho rekerimentu hanesan mos rekerimentu mai hosi bankada KHUNTO ne’ebe husu ba iha loron 8/01, hau aneksa rekerimentu sira ne’e ba Primeiru Ministru, presizamente governu tenke fo uluk resposta mai kona ba sa loron mak governu atu mai hatan, se loron ne’e sira konkorda ona mak meza Parlamentu foin bele fiksa ordem do dia no marka plenaria, tanba ne’e mak sedauk tau iha ajenda, tanba liga ho orgaun estadu sira seluk, Parlamentu la bele obriga ho data ida para atu mai obrigatoriomente”, esplika Aniceto Guterres.

TAFARA.TL koko konfirma fila fali ho Prezidente Parlamentu Nasional liga ho deklarasaun hosi AMP maibe sedauk hetan konfirmasaun bainhira TAFARA.TL hasae nutisia iha loron 09/01.*[Zevonia Vieira | TAFARA.TL | 09.01.2018]

About Zevonia Vieira

Zevonia Vieira, Chefe Redasaun TAFARA.TL, hamutuk ho Metodio Caetano Moniz & Fernando Antonio da Costa hari media online TAFARA.TL, iha Oe-cusse, Ambeno, dia 23 de Agosto de 2015.

Check Also

Luis: PPN Blokea Ajenda Hosi AMP, Branco: AMP Husu Ajenda Ba Sira nian Interese

“Akontese maka ajenda deit, ba interese grupu ninian, atu hadau poder, entaun ami hare katak …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *