Saturday , April 20 2019
Home / Sosial & Politika / Komunidade Aldeia Oenoah, Fonais, Lacufoan Susar Hetan Be’e Mos
Inan Feto sira lori sira nia oan no sira nia masa hodi ba buka be’e mos.[Foto: Business Timor].

Komunidade Aldeia Oenoah, Fonais, Lacufoan Susar Hetan Be’e Mos

Iha tempu Bailoro, komunidade sira susar atu hetan be’e mos, situasaun ne’e obriga sira atu buka be’e hodi ense ba sira nia balde no jergen atu lori ba sira nia hela fatin maske tenke lao dook tebes.

 “Ami baibain kuru be’e iha kraik ne’eba (ho liman hatudu.red), depois maka lori jergen no gerobak hodi tula mai uma” dehan Luisa Oni, komunidade aldeia Oenoah, Suku Bobometo, wainhira atu ba kuru be’e ho nia oan sira.

Luisa mos esplika besi kanu ne’ebe atu kanaliza be’e ba sira nia aldeia la funsiona ona no barak maka ema seluk sobu hasai tiha. Desde tempu integrasaun ho Indonesia, sira hela ona iha Aldeia Oenoah tamba obrigasaun ba komunidade atu halo uma besik estrada diresaun Oe-silo villa ba Pante Macassar, no besi kanu sira ne’e monta iha tempu Integrasaun ho Indonesia, to’o ohin loron seidauk iha ajuda husi Governo ka Ajensia ruma atu kanaliza be’e ba sira nia aldeia.

“maske do’ok maibe ami mai kuru deit iha ne’e, tamba laiha ona fatin seluk ne’ebe iha be’e mos. Ita hein deit ajuda husi governo mos ladiak, tamba atu tein ka haris ita tenke buka rasik be’e” hatutan Luisa Oni.

Observasaun husi Jornalista TAFARA.TL katak distansia entre be’e matan ne’ebe baibain komunidade Aldeia Oenoah ba kuru be’e kuaze kilometru ida husi sira nia hela fatin. Kondisaun besi kanu barak maka tohar ona no barak maka laiha ka lakon, no mos be’e la sufisiente atu bele kanaliza ba to’o komunidade sira nia hela fatin tamba be’e matan ki’ik tebes.

Komunidade Aldeia Fonais, Suku Bobokase mos sente hanesan. Rafael Colo dehan “Sira hela iha ne’e husi kedas tempu Indonesia, Aldeia Fonais nunka hetan apoiu ruma atu dada be’e ba sira. Sira tenke ba mota, distansia do’ok tebes husi sira nia uma, mais ou menus kilometru rua” hateten Rafael Colo, Estudante Agro Bussines, DIT kampus Regiaun Oe-cusse ne’ebe halo hela peskiza iha suku refere hodi hakerek nia Monografia.

Rafael Colo mos hatutan katak iha Aldeia Lacufoan, Suku Kosta mos infrenta problema hanesan, be’e komesa menus kuandu tama ona fulan Jullu, ne’ebe atividade agrikultura failla oituan.

Iha fatin seluk, Bruno Sombai hateten “Iha ami nia bairu Palaban, be’e torneira fahe tuir tempu, ami nian sai iha Segunda, Quarta no Sexta, no iha loron seluk be’e sai fali iha bairu sira seluk. Mas iha tempu bailoro hanesan ne’e, quantidade be’e ne’ebe mai fraku tebes no talves be’e la sai liu” dehan Bruno Sombai, Membru PFN husi Nitibe ne’ebe hela iha Pante Macassar atu eskola.

Bruno mos expresa, ladun satisfas tamba dala barak to’o ona nia loron atu be’e torneira atu sai, maibe be’e mai kiik tebes no la bele atende sira nia nesesidade, no sira mos labele uza be’e posu tamba iha area Palaban ke’e posu mos so hetan deit be’e me’er, no alterasaun seluk maka ho motor lori balde no jergen hodi kuru be’e iha mota Noefefan atu lori ba sira nia uma.

Tempu bailoro halo be’e matan barak maka maran, maske nune’e, Governo seidauk hatudu seriedade atu fasilita komunidade sira hodi resolve problema hirak ne’e. iha fatin barak maka seidauk iha kanalizasaun be’e mos ba komunidade sira nia hela fatin, maioria preokupasaun komunidade nian maka atu bele asesu ba be’e mos.* [Abrocio Colo | TAFARA.TL | Editor: Ato “Lekinawa” Costa | 02.09.2017].

About Ambrocio Colo

Ambrocio Colo, Kontributor TAFARA.TL, nudar mos Alumni Parlamentu Foinsa'e Nian [PFN] ba Periodu Daruak.

Check Also

Bankada Fretilin Sauda no Respeita PR nia Desizaun Promulga OJE 2019

Relasiona ho Prezidente da Republika, Francisco Guterres Lú Olo promulga Orsamentu Jeral Estadu [OJE] 2019, …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *