Wednesday , June 19 2019
Home / Sosial & Politika / Kondisaun Eskola Publiku Guelocaer Komesa At, Vice MEJD: Planu Hadia Eskola Sei Tau Iha OJE 2020
Kondisaun Eskola Bazika Filial [EBF] Guelocaer , Postu Administrativu Maliana-Bobonaru. [Foto: Zevonia Vieira | 22.05.2019]

Kondisaun Eskola Publiku Guelocaer Komesa At, Vice MEJD: Planu Hadia Eskola Sei Tau Iha OJE 2020

“Ami tenke kuru udan been ne’ebe tama ba sala laran depois mak ami kontinua hanorin estudante sira”. Suzana Maria

Edukasaun nudar seitor importante ba ema, tanba bele kria ema ho kualidade, sai ema intelektual, hodi hadook an hosi obskurantismu [kebodahan. Red]. Estadu mos regula direitu ema hotu nian hodi asesu edukasaun nudar fatin hodi dezenvolve moris ne’ebe ho kualidade.

Timor-Leste restaura ona nia independensia ba dala 17, objetivu hosi ukun rasik an mak atu liberta povu hosi ukun kolonialismu, maibe oinsa povu nia direitu hodi asesu edukasaun ne’ebe ho kualidade ho kondisaun infrastrutea eskola ne’ebe adekuadu?

TAFARA.TL halo viazen ba iha Eskola Bazika Filial [EBF] Guelocaer , Postu Administrativu Maliana-Bobonaru. Eskola ne’ebe ho kondisaun ladun sufsiente ona, halo hosi bebak no komesa dodok, bainhira udan tun, estudante no professor/a sira tenke kuru udan ben ne’ebe turu hosi kalen kuak.

Hosi observasaun hatudu katak estudante sira ne’ebe eskola iha sala laran, la dun adekuadu atu partisipa iha prosesu aprendizajen tanba fatin klot no sena malu.

TAFARA.TL dada lia ho Koordenador Eskolah EBF Guelocaer, Marselino Borges konaba kondisaun eskola ne’ebe kleur ona sedauk hetan atensaun hosi governu.

“Kondisaun eskola liu-liu sala ba hanorin la sufsiente hodi hanorin, sala klot depois sala komesa at ona, tanba uza bebak no dodok hotu ona. Balun dodok ami uza osan konsisoens nian ne’ebe hetan ajudus hosi Ministeriu Edukasaun, hodi hadia fatin balun”, tenik Marselino, 22/05 iha eskola Guelocaer.

Marselino mos konfesa katak governu hosi sentral mai visita ona eskola refere maibe to’o agora sedauk rona rezultadu bainhira mak atu hadia.

Iha problema seluk ne’ebe eskola Guelocaer hasoru mak biblioteka sedauk iha, ida ne’e bele afeita ba prosesu aprendizajen, tanba laiha livru ne’ebe bele apoiu manorin [mestra no mestre sira. Red] atu hanorin estudante sira.

“Biblioteka mos to agora sedauk iha, ami espera katak governu bele harii biblioteka tanba tuir kurikulum foun ne’e kada eskola tenke iha biblioteka maibe ami to’o agora sedauk iha no livru sira mos laiha”, hateten Marselino

Iha fatin hanesan Profesora Suzana Maria, sente triste ho kondisaun eskola ne’ebe sira hasoru. Suzana hanorin ona tinan 4 nia laran, maibe kondisaun eskola tinan ba tinan aumenta at ba bebeik no sira preokupa bainhira udan tun.

“Sente triste ho kondisaun eskola ne’ebe la adekuadu, hau husu ba governu para bele tau matan ba eskola ne’ebe komesa dodok ona, no mos espera ami bele hetan livru, hodi ami bele hanorin tanba livru iha ne’e menus los. ami presiza livru para ami mos bele hanorin ho diak no estudante sira mos bele aumenta sira nia konnesementu”, Suzana hatoo ho esperansa boot.

Suzana ezije ba governu para bele hare kondisaun ida ne’e no hadia lalais tiha eskola ne’e, tanba iha tempu udan, udan ben tama to’o iha sala laran. “Ami tenke kuru bee udan ne’ebe tama ba sala laran depois mak ami kontinua hanorin estudante sira”.

Maske ho kondisaun eskola ne’ebe la dun diak ona, maibe la hamate Suzana ho Marcelino nia espiritu hodi kontinua hanorin nafatin, tanba ba sira hanoin katak sira hanorin sira nia oan, labarik sira iha direitu hanesan atu asesu edukasaun, sira nia future presiza naroman, hodi nune’e aban bainrua sira iha oportunidade hanesan hodi lidera nasaun ida ne’e.

Ho kondisaun eskola ne’ebe Eskola EBF Guelocaer infrenta, TAFARA.TL halo entrevista via telefone hodi konfirma ho Vice-ministro da Educação, Juventude e Desporto [MEJD], Engr. João Zacarias Freitas Soares, konaba ezijensia hosi eskola refere.

Ba TAFARA.TL Vice MEJD hatan katak orsamentu ba tinan 2019 sei la sufsiente atu halo rehabilitasaun no halo konstruksaun foun, tanba tinan ida ne’e MEJD iha deit osan total $81 millioens, $61 milioens ba salario no restu ba bens servisu.

“Tinan ida ne’e, ita nia osan la to’o, tanba ne’e mak la konsege kobre ba iha area infrastrutura, tanba basea ba pakote fiscal, no ami sei esforsa an atu tau nafatin ba iha planu Orsamentu Jeral Estadu 2020, nune’e bele responde ba problema hirak ne’ebe agora dadauk ita nia emar sira infrenta”, esplika Vice MEJD, via telefone 22/05.

Iha Eskola publiku seluk ne’ebe mak sei presiza governu nia dever, hodi tau matan no halo rehabilitasaun ba eskola refere. Atu hamosu estudante ne’ebe ho kualidade, presiza fatin ne’ebe adekuadu , atu nune’e sira iha vontade no ativu hodi aprende no estuda. Konstituisaun rasik garante ona ema hotu nia direitu hodi asesu edukasaun, saude no ekonomia ne’ebe hanesan no laiha diskriminasaun.

Estudante, mestra no mestri sira iha area rural hein nafatin promesa governu nian ne’ebe hatoo ona liu hosi kampanye eleitoral, atu bele realiza promesas hirak ne’e. * [Zevonia Vieira | TAFARA.TL | 22.05.2019]

About Zevonia Vieira

Zevonia Vieira, Chefe Redasaun TAFARA.TL, hamutuk ho Metodio Caetano Moniz & Fernando Antonio da Costa hari media online TAFARA.TL, iha Oe-cusse, Ambeno, dia 23 de Agosto de 2015.

Check Also

MEDSOS Sai Obstaklu Ba Servisu Jurnalismu, Akara: Tenke Halo Edukasaun Sivika Konaba Internet Saudavel

“Kna’ar importante hosi jornalista professional sira atu fo informasaun ne’ebe los, kredibel ba publiku, no …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *