Friday , August 17 2018
Home / Sosial & Politika / Lere: Ami Nia Esperansa Iha Imi, Jose: RENETIL Tenke Forte, Efetivu Hanesan Iha Tempu Rezistensia
Major Jeneral, Lere Anan Timur hasai foto hamutuk ho membru RENETIL sira iha CCD. [Foto: Zevonia Vieira | 15.03.2018]

Lere: Ami Nia Esperansa Iha Imi, Jose: RENETIL Tenke Forte, Efetivu Hanesan Iha Tempu Rezistensia

“Politika nain barak dehan katak prefere liu Xanana ho Taur, hau triste, hau prefere sira hotu hamutuk hodi ukun ba, hanorin imi nia oan sira, para aban bainrua imi nia oan sira bele lori nasaun ne’e ba dalan diak. Tanba ne’e mak ita nia maun sira dever moral no dever politiku lori jerasaun foun ida ne’e ba oin. Ita iha jerasaun foun ida ne’ebe diak tebes, matenek, labele kompara ho ami ne’ebe uluk reziste iha ai-laran”. Lere

Resistência Nacional dos Estudantes de Timor-Leste [RENETIL] halao nia kongresu ba dahituk. Iha loron dahuluk ba kongresu RENETIL, Major Jeneral F-FDTL, Lere Anan Timur iha nia palestra hateten katak lia fuan ne’ebe mak kaer iha tinan 24 nia laran maka patria ou morte, patria signifika ukun rasik an, morte katak funu.

“Se ita la reziste, ita la manan funu no lia fuan seluk mak luta continua. Biar oinsa mos ba oin nafatin, ate ita hetan objetivu politiku ukun rasik an. Hau husu ba ita nia maun Marí ohin loron Primeiru Ministru, maun Ramos Horta, maun Xanana labele haluha no sira ne’ebe mate ona honra boot ba sira. Tanba ordem ida ne’e, Timor oan sira fo nia an ba nasaun ida ne’e. Ohin loron ita sai nasaun soberanu no independente, biar kiik, biar kiak mais ita orgullu ita mos nasaun ida”, hateten Lere.

Lere haforsa tan lia fuan katak patria ou morte palavra ida ne’ebe ho forsa no kbiit ba Timor oan tomak, laos Falintil ou juventude, RENETIL ka nia maluk sira seluk, palavra hosi Comite Central Fretilin nian ne’ebe uluk komanda funu, “se palavra de ordem ne’e laiha karik Falintil mos la mate barak, 12 Novembru mos laiha tanba dehan katak patria ou morte, se hirus matan ba kilat musan no la tauk mate. Ita reziste tan ita nia abut ne’ebe metin, ba ita nia diresaun da luta. Diresaun luta iha rai laran no diresaun luta iha externa. Hau dehan katak apartir tinan 1988 mai oin, hau laiha konfiansa ba hau nia an rasik katak, hau moris to ukun rasik an, liu-liu ba Falintil, hau la fiar katak Falintil sei lori funu ne’e to rohan no sei mate mohu iha dalan klaran, tanba apezar iha tinan 1992 ita nia maun boot Xanana ema kaer, maibe sira ne’ebe iha liur hanesan maun Ramos Horta, maun Marí no mos sira seluk sei moris, ami laran metin ba imi no ita ukun an duni. Ita hare didiak prosesu ida nungka lao mesak, tenke hamutuk”.

Ho situasan politika ne’ebe agora akontese dadauk, eis gerileru ida ne’e mos fo hanoin katak ohin loron Timor ukun an liu ona tina 10 resin, ohin loron aman, inan no avo sira ne’ebe uluk lori funu ida ne’e, balun sei moris iha ita nia leet, tenke fo konfiansa total ba sira, labele foti ida, hatun ida, ohin loron ida ne’e mak akontese iha Timor. Politika nain barak dehan katak prefere liu Xanana ho Taur, “hau triste, hau prefere sira hotu hamutuk hodi ukun ba, hanorin imi nia oan sira, para aban bainrua imi nia oan sira bele lori nasaun ne’e ba dalan diak. Tanba ne’e mak ita nia maun sira dever moral no dever politiku lori jerasaun foun ida ne’e ba oin. Ita iha jerasaun foun ida ne’ebe diak tebes, matenek, labele kompara ho ami ne’ebe uluk reziste iha ai-laran”.

Lere Anan Timur hato lia menon ba RENETIL liu hosi kongresu refere katak ba kongresu RENETIL nian hanesan mos refleksaun ba imi hotu, ba imi nia maluk sira ne’ebe ohin loron laiha ne’e, balun fo imi nia vida ba ukun rasik an, balun konsekuensia hosi ukun rasik an mak sira mate, maibe ba ita ne’ebe sei moris, iha responsabilidade boot ba vida nasaun no povu.

“Hau nia preokupasaun mak ne’e maun Marí, maun Xanana, maun Ramos Horta ne’ebe iha esperansa diak ba oan sira nia future. Ita katuas mos sei preokupa ita nia futuru, quantu mais joven sira. Hau preokupa ba hau nia oan sira nia futuru, ami la preoukpa ami nia futuru, ami nia futuru mak imi, se imi nia futuru la garantidu, se imi nia futuru la diak, ita nia nasaun mos sei la hakmatek. RENETIL sira imi mesak intelektual deit, ami nia esperansa, imi sei lori esperansa ne’e ba dalan diak”, esperansa Lere nian iha CCD Dili.

Iha fatin hanesan Prezidente CCR RENETIL, Jose AMX Gonsalves “Siak” hateten ohin ita hahu kongresu ba dahituk, ne’ebe mai hosi kongrese premeiru nian iha loron ne’ebe funda iha 20 Junhu 1988. Kongresu ba dala uluk iha momentu ne’ebe defisil, tanba halo kongresu iha klandestina nia laran, maibe ohin loron ita halo kongresu iha situasuan ida ne’ebe livre.

“Ita sente katak kongresu ida ne’e ho nia tema Revitalizasaun RENETIL hodi hametin soberania estadu no povu. Situasuan ida ne’e RENETIL tenke sai organizasaun ida ne’ebe forte, efetivu no efisiente hanesan iha tempu rezistensia. Espiritu rezistensia tenke lori hikas fali iha momentu ida ne’e. Iha tempu rezistensia membru sira biar moris iha Liaun nia ibun laran, iha rezime military Indonesia maibe iha disiplina no unidade metin”, hateten Jose “Siak”.

Siak mos relembra fila fali konaba prosesu luta ne’ebe uluk RENETIL halo katak iha internasional de konflitu de Timor-Leste no Indonesiasaun konflitu de Timor-Leste, estrategia hirak ne’e no asaun oin-oin hetan apoiu solidaridade internasional makas hosi rai oin-oin no hosi povu Indonesia sira, hodi hamonu rezime Suharto, tanba ne’e labele haluha grupu solidaride hirak ne’ebe apoia prosesu ida ne’e.

“Uluk ita kaer emblema antes sem titlu, do que sem patria, mobiliza estudante sira hotu ba luta, tau as interese povu nian iha leten, ohin iha ukun an presiza titlu maibe titlu ida ho kualidade, rekonnesementu istoriku, tekniku professional hodi tulun dinamiza prosesu dezenvolvimentu nasional, hodi ita aprende. RENETIL tenke ajuda promove dialogu nafatin, laos konfrotasaun. RENETIL tenke sai nudar organizasaun ne’ebe konstruktivu no edukativu. RENETIL tenke afirma nia an nudar organizasaun modelnu ida, promove valores ne’ebe diak, valores ne’ebe hakuak ema hotu, tanba RENETIL sei kontinua nafatin ho nia organizasaun la partidaria”, tenik Jose “Siak”

Ho esperansa boot Prezidente CCR espera katak RENETIL ho partisipasaun masimu, bele hamoris estrutura ne’ebe diak, solidu no komprativel atu transforma lia fuan sira ne’ebe ita promete iha media no iha fatin-fatin.

Kongresu RENETIL halao iha loron tolu nia laran hosi 15-17 Marsu, no sei hili fila fali strutura foun iha loron ikus hosi kongresu ida ne’e. * [ Zevonia Vieira | TAFARA.TL | 15.03.2018 ]

About Zevonia Vieira

Zevonia Vieira, Chefe Redasaun TAFARA.TL, hamutuk ho Metodio Caetano Moniz & Fernando Antonio da Costa hari media online TAFARA.TL, iha Oe-cusse, Ambeno, dia 23 de Agosto de 2015.

Check Also

SEKOMS Halao Enkontru Ho HAK, Hodi Rona Avaliasaun Area Komunikasaun Sosial

“Komunikasaun entre instituisaun governante sira ba nia povu la dun lao diak, entaun povu rasik …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *