Wednesday , October 24 2018
Home / Sosial & Politika / Lere: Xanana Forte Iha Cipinan, Ami Forte Iha Ai-laran Tanba Frente Diplomatiku
Major Jeneral F-FDTL, Lere Anan Timur halo entrevista ho jornalista sira iha palacio prezidensia. [Foto: Zevonia Vieira | 21.02.2018]

Lere: Xanana Forte Iha Cipinan, Ami Forte Iha Ai-laran Tanba Frente Diplomatiku

“Husu ba jerasaun foun sira atu iha kultura moral, edukasaun no sivilizasaun ba jerasaun foun. Ita lee facebook balun tolok ita nia lider sira, trata lider sira, demokrasia la hanorin ita hanesan ne’e, ita tenke sai edukadu liutan no sivilizadu liutan, ita tenke iha etika moral, ita nia kultura Timor tenke respeita ema katuas sira, Marí, Xanana no Ramos Horta ne’e laos labarik no tenke respeita sira”. Lere

Major Jeneral F-FDTL, Lere Anan Timur nudar mos eiz Falintil no nudar vateranu liga ho situasan politika ne’ebe agora dadauk lao, bainhira remata enkontru ho Prezidente da Republika, Dr. Francisco Guterres Lú Olo, iha palacio prezidente, 14/03 ba jornalista sira Lere hatoo preokupasaun ne’ebe observa durante ne’e. Lere husu ba lideransa sira tenke hamutuk, liu-liu lider istoriku sira.

“Jerasaun foun no lider politiku sira dala ruma sira la hatene istoria Timor nian, la hatene dezenvolvimentu prosesu libertasaun nasional nian, sira ran manas naran koalia deit. Hau akompanna no rona lider balun, jerasaun foun nian hakarak fahe ita nia lider istoriku sira. Hau nudar rejistensia no veteranu tinan 24, laos tinan haat, hau akompanna prosesu tomak iha tinan 24 nia laran. Sente hau nia an katak apartir hosi tinan 88 mai oin, forsas armadas ka rejistensia armada laiha ona konfiansa, sira atu sobrevive to funu remata, tanba ami esterminadu, mate loron-loron hela deit no ami nia unika esperansa mak Frente diplomatika. Se frente diplomatika Ramos Horta mak toba, Marí mak toba no maun sira seluk mak toba, ne’e ami sai esterminadu”, hateten Lere.

Lere fo hanoin fila fali memoria iha tempu pasadu katak iha tinan 1992 bainhira Xanana Gusmao military Indonesia kaer, situasaun sai susar liutan. Bainhira Xanana iha prizaun, iha forsa nafatin ba nia, forsa primeiru mai hosi Falintil tanba inimgiu kaer tiha ona, Xanana hanesan maluk sira seluk, kultura Falintil nian sira la fas parte ona iha strutura Falintil, maibe konsidera nafatin, foti hanesan komandate no xefe nafatin, “nia forte nafatin iha Cipinan, ami mos forte iha ailaran tanba deit frente diplomatiku. Se frente diplomatiku laiha mos, ohin loron ita la ukun an. Ita akompanna deit Ramos Horta nia servisu. Se sira mak la hatene istoria, haruka ita nia media fo sai sira nia servisu iha liur para sira toma konsente no labele dehan Xanana ho Taur deit mak ita nia maun, no sira seluk laos ita nia maun. Ba hau Lere ema ida la konvense hau katak, hau tenke apoio deit Xanana ho Taur, maibe hau tenke iha kestaun moral, deve ne’ebe hau iha ba sira, sira laiha karik, hau mos ohin loron ne’e la moris, Falintil sira mos la moris. Hau husu ba lider politiku sira labele koalia arbiru deit, se la hatene istoria nonok, mai husu para ami esplika. Maun Xanana Laiha, Maun Marí laiha, Maun Ramos Horta laiha, ohin loron ita la ukun an. Ne’e hau fiar, ema ida labele mai bosok”.

Lere hatutan nia memoria katak iha tempu funu, falintil sira iha ai laran rona naran East Timor, ema hotu basa liman no haklalak, maske la komprende lia fuan East Timor, ida ne’e tanba frente diplomatiku sira nian servisu iha liur.

Eis gerilerus ne’e apela ba lider politiku sira, liu-liu ba jerasaun atu labele fahe lider istoriku sira, hanesan frente armanda no frente diplomatiku.

“Frente armada ka frente diplomatika hotu tau esforus hamutuk mak ohin loron ita ukun an. Uluk ita dehan katak patria e morte, a luta continua. Agora a luta continua ba progresu Timor-Leste, ida ne’e mak importante. Hau husu ba lider istoriku sira, tau sira hamutuk para forte nafatin no matenek nafatin hodi lori nasaun ne’e ba oin. Xanana hanesan hau nia mestre, hau respeita no konsidera nia nafatin. Agora hau nia hakarak sira tenke hamutuk, ida ne’e mak importante. Hau bele dehan katak bainhira maun sira ne’e la hamutuk, Timor sei la hakmatek ne’e imi fiar. Hau hanoin katak maun Xanana ema ida ne’ebe iha planu no hanoin oinsa atu lori ba objetivu final, maun Ramos Horta ema ida ne’ebe diplomata, ema ne’ebe bele konvense mundu atu bele apoio ita. Ita nia maun Marí Alkatiri ema politiku, ema ne’ebe enfrenta ho politiku sira seluk. Husu ba jerasaun foun sira atu iha kultura moral, edukasaun no sivilizasaun ba jerasaun foun. Ita lee facebook balun tolok ita nia lider sira, trata lider sira, demokrasia la hanorin ita hanesan ne’e, ita tenke sai edukadu liutan no sivilizadu liutan, ita tenke iha etika moral, ita nia kultura Timor tenke respeita ema katuas sira, Marí, Xanana no Ramos Horta ne’e laos labarik no tenke respeita sira”, hateten Lere. * [ Zevonia Vieira | TAFARA.TL | 14.03.2018 ]

About Zevonia Vieira

Zevonia Vieira, Chefe Redasaun TAFARA.TL, hamutuk ho Metodio Caetano Moniz & Fernando Antonio da Costa hari media online TAFARA.TL, iha Oe-cusse, Ambeno, dia 23 de Agosto de 2015.

Check Also

MOFFE – CAUCUS Realiza Treinamentu Ba PARPOL, Marcelina: Hau nia Kontribuisaun Iha Partidu Importante

“Feto sira iha partidu laran halo mos servisu barak ba partidu nia susesu. Hau hakarak …

One comment

  1. mai hu pessoal buat nebe mk ita nia aman Lere Anan Timor koalia ne realidade + laos ema 1dt mk hlo funu..neduni ita nia lideranca sira labele hatun malu para ita nia nacao visinho sira labele hamanasa ita ..ita tinser hateke ba oin ..ita nia Lideranca sira hotu nia hanoin hanesan ita nia aman Lere ne karik hu hanoin ita sei moris iha dame nia laran ikus hu nia menssage…husu ba Lider historico sora hamutuk ba Luta ba ita nia Dezenvolvimento…Luta ba ita hotu Geracao founsira tuir mai para hlo buat nebe dk no iha mos Cualidade ….Obrigado

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *