Thursday , November 23 2017
Home / Eleisaun Parlamentar / Jose Neves Simu Kargu Vice ME Tanba Responsabilidade No Interese Povu
Salarua hamutuk ho komunidade iha municipiu Manufahi hodi hato'o sira politika iha kampanna Presidensial 2017.[Foto: Martinho Moniz | TAFARA.TL].

Jose Neves Simu Kargu Vice ME Tanba Responsabilidade No Interese Povu

“Seitor edukasaun ne’e ema hotu nia responsabilidade tanba ita hotu eskola, laiha lider paridu politiku ida la eskola, laiha lider partidu politiku ida mak la haruka nia oan ba eskolah, Ita hotu iha dever atu hadia seitor edukasaun. Ida ne’e mak hau simu no hau la tetu kleur”. Jose Neves.

Jose Antonio de Jesus das Neves, ho naran rezistensia Samalarua, hetan konvite hosi Premeiru Ministru, Dr. Mari Alkatiri, hodi partisipa iha VII Governu Konstituisional, hodi kaer kargu nudar Vice Ministru Edukasaun ba periodu 2017-2022.

Bainhira TAFARA.TL dada lia ho Jose Neves, iha loron 28/09, Jose Neves hateten katak formasaun governu ida, nudar responsabilidade no interese nasional ba politiku nain no partidu politiku sira hotu.

“Ita tenke halo kontribuisaun ida katak, bainhira elisaun remata, partidu sira harii governu no governu funsiona atu bele servi povu nia interese. Mai hau konvite ida ne’e laos previlegiu, tanba ba okupa pozisaun ida preveligiadu maibe responsabilidade ida ne’ebe kontinuidadi hosi hanesan ativista, hanesan membru RENETIL ida ne’ebe mak antes de ukun an, ita kontribui atu liberta patria no liberta povu.  Agora sei kontinua ho responsabilidade ida ne’e, iha prosesu ita hametin independensia, tanba ne’e mak konvida hau no simu hanesan responsabilidade atu bele kontribui para hatudu nafatin katak ita nia independensia ne’e signifika ita nia responsabilidade la remata maibe responsabilidade atu asegura indenpendensia ho resposta ba povu nia moris no halo mudansa ba povu nia moris”, hateten Jose Neves.

Jove Neves mos esplika ba TAFARA.TL katak seitor edukasaun ne’e hanesan savi,  nudar determinante ba futuru pais nian, ba kualidade sidadaun sira nia moris, ba kualidade dezenvolvimentu. Seitor edukasaun ne’e tenke sai preokupasaun partidu hotu no sidadaun hotu.

“Seitor edukasaun ne’e iha problema barak, ema lamenta profesores, kurikulum, sistema, infrastrutura, agora situasaun hanesan ne’e mak  tenke kontribui para hadia, seitor ida ne’ebe mak importante no fundamental ba nasaun. Se ema husik seitor edukasaun abandonadu no aumenta ba bebeik, ne’e sei fo impaktu ba futuru pais ida ne’e. Se jerasaun ida aban bain rua ba troka kontinuidade ba lideransa estadu nian, mak infrenta difikuldade iha informasaun liu hosi edukasaun. futuru ne’e mak sei sofre no pais ne’e mak sei sofre.”, esplika Je Neves.

Iha dada lia ho TAFARA.TL hodi hare situasaun real liga ho eskolah publiku no privadu ne’ebe iha diferente boot, saida mak hakarak Ministeriu Edukasaun atinji hodi halo mudansa?

Jose Neves responde katak, problema lubuk ida, governu tenke fo atensaun hanesan ba seitor edukasaun, ba eskolah privadu no publiku tenke hanesan maibe kondisaun lubuk ida tenke kria, hodi bele dehan asesu ba edukasaun ne’e bele nakloke ba ema hotu. Ida mak kondisaun ba infrastruktura eskola, liu-liu iha area rural sira.

Situasaun seluk mak liga ho orsamentu mos bele halo mudansa iha alokasaun orsamentu ba iha seitor edukasaun, mais ida ne’e tenke bazea ba planu, ne’ebe mak refleta duni situasaun ba nesesidade real seitor edukasaun nian.

Karik presija hasae orsamentu ba 20%? Hodi nune’e bele hadia problema ne’ebe sei mosu?

Eis Adjuntu KAK ne’e klarifika katak, orsamentu ba seitor edukasaun presiza hasae maibe tenke liga ho planu ida ne’ebe realistiku, iha parte ne’ebe mak sai preokupasaun. Iha parte seluk mak hare mos ba iha edukadoris,  bele harii infrastrutura baziku maibe sei laiha professores sira mos, ema ba eskolah maibe ema la aproveita.

Hare hosi situasaun balun ne’ebe akontese ba labarik sira ne’ebe lakon oportunidade hodi asesu eskolah, ho ida kiik tenke buka ona osan, hodi tulun sira nia aman. Hare ba asumtu ida ne’e, membru RENETIL no hanesan ativista ne’e afirma katak situasaun ida ne’ebe multi sectoral no multi disiplinar, liga mos ho ekonomia familiar, obrigada labarik mos dala ruma hola parte kontribui ba ekonomai familia.

Tuir Jose Neves katak nia solusaun laos halibur labarik sira hotu hodi tau sira iha eskolah, tenke iha solusaun seluk mosu iha familia, tanba ne’e mak situasaun balun hare iha ligasaun ho edukasaun, tanba labarik presiza eskolah maibe nia solusaun mos presiza ambordazen integradu ho papel ministeriu sira seluk. Tanba kondisaun aprendizajen ne’e laos iha eskolah deit, maibe komunidade no uma.  Situasaun sira ne’e tenke resolve hotu mak bele garante katak labarik ne’e bele tama iha aprendizajen ida ne’ebe favoravel ou lae.

Hanesa ema ne’ebe uluk fo kontribuisaun ba mehi ukun rasik an, durante tempu okupasaun, Jose Neves ne’ebe hamutuk ho nia kolega RENETIL sira hodi halo demonstrasaun boot hasoru military Indonesia no konsege military sira kaptura, ba TAFARA.TL hatoo nia mehi boot katak hakarak halo mudansa ruma iha edukasaun ho progresu ne’ebe diak hodi hasae kualidade.

Iha parte sorin Estudante Secundaria 12 Novembru, Laurentina Alves ba TAFARA.TL hateten katak kondisaun eskolah publiku sei falta buat barak, kadeira menus laiha biblioteka,  haris fatin la diak, liu-liu ba estudante feto sira.

“Kondisaun eskolah ami nian la dun diak, buat barak mak sei falta, kadera la kompletu, bibliotek laiha, at liu haris fatin ne’ebe nia kondisaun la diak, liu-liu ba ami feto sira. Espera governu foun bele responde ami nia nesesidade, atu nune’e bele estuda ho avontade”, hateten Laurentina.

TAFARA.TL konfirma ho Jose Neves liga ho konvite ne’ebe hetan hosi Premeiru Ministru katak reprezenta partidu ou individu?

Jose Neves klarika katak, Premeiru Ministru konvida hanesan pesoal, se hakarak konvida nudar reprezentante partidu, entaun tenke derizi ba partidu nian Prezidente,

“Hau iha partidu entaun kria komunikasaun nafatin ho struktura partidu nian no komunikasaun internal ne’e halo. Iha situasaun ida ne’e mak ita tenke hatene tau an katak individu mais iha partidu. Komunikasuan lao diak ho partidu. Prezidente partidu fo oportunidade hau desidi katak, hau ba partisipa laos tanba privilejiu maibe tanba responsabilidade. Seitor edukasaun ne’e ema hotu nia responsabilidade tanba ita hotu eskola, laiha lider paridu politiku ida la eskola, laiha lider partidu politiku ida mak la haruka nia oan ba eskolah, Ita hotu iha dever atu hadia seitor edukasaun. Ida ne’e mak hau simu no hau la tetu kleur tanba ida ne’e responsabilidade”, tenik Jose Neves.

Liga ho konvite ne’ebe Premeiru Minsitru fo ba Jose Neves, hanesan pesoal. TAFARA.TL konfirma via telefone ho Vice Prezidente CPN Partidu PLP, Antonio Freitas esplika katak liga ho karta ka konfiansa ne’ebe mai hosi Premeiru Ministru, Mari Alkatiri, kotak konvite instituisionalmente la haruka ba partidu. Karta ne’ebe Dr. Mari fo direitamente ba Jose Neves “Samalarua” hanesan pesoal.

Antonio Freitas klarifika katak iha loron 25/09, orgaun CPN foti ona desizaun no aprezenta ona ba Prezidente partidu kona ba pesoal balu, militante ka lider strutura ne’ebe hetan konfiansa hosi VII Governu hodi tutela iha governasaun ida ne’e, desidi hamutuk katak instituisionalmente partidu la autoriza lideransa partidu ou militante atu tutela kargu iha governasaun maibe partidu labele impede ema ida nia direitu fundamentu hodi ba assume kargu maibe la reprezenta instituisional ka partidu PLP.

“Sira ba hanesan pesoal, meritu iha area edukasaun nian tanba Jose Neves nia kompleta masteradu iha Holanda no Inglatera liga ho edukasaun nian, entan partidu mais votadu tetu ho aspetu hotu, hodi fo konfiansa ba Jose Neves hodi tutela kargu ida ne’e”, hateten Antonio Freitas.

Hatan ba perguntas hosi TAFARA.TL pesoal sira ne’ebe sei tutela iha VII Governasaun, sei kontinua fo kontribuisaun iha partidu PLP ka hanesan militante nafatin?

Vice Prezidente CPN klarifika katak, dereitu fundamentu ema ida nian, partidu labele hasai. Hare hosi esperiensia VI Governu Konstituisional Premeiru Ministru mai hosi partidu seluk, ida ne’e bele sai sasukat ida, katak labele hasai ema ida nia direitu politika iha partidu nia laran.

Ba TAFARA.TL Antonio Freitas mos klarifika kona ba L4 nia pozisaun ne’ebe mos sei assume kargu hanesan Secretariu Estadu ba Asumtu Veteranu. Nia esplika katak ba L4 la presija kestiona tanba ema hotu nia istoria nudar lider rezistensia frente armada, ho kargu ne’ebe nia hetan ne’e merese duni ba nia atu asumi tanba kargu ne’e liga duni ho rezistensia no partidu laiha duvidas tanba kargu ne’e laos kargu politika.

Hanesan iha intervista ho Premeiru Ministru, Dr. Mari Alkatiri iha tempu entrega lista membru governu ba daruak nian, katak iha lista membru governu balun mai hosi partidu CNRT, PLP no Independent. Ba TAFARA.TL Antonio Freitas esklarese katak partidu PLP kaer metin nia prinsipiu no deklara ofisial katak mantein opozisaun ne’ebe konstruktivu no edukadu.

“PLP laiha hanoin ida atu sobu nasaun ida ne’e, Partidu PLP iha nia sentidu do estadu no avansa ho partidu Fretilin maibe to iha dalan klaran partidu mais votadu halo desizaun ketak fila fali entaun komitmentu ne’ebe mak PLP iha atu mantein opozisaun maibe kontinua fo kontribuisaun ba prosesu iha estadu ida ne’e”, esplika Antonio.

Tuir agenda ne’ebe mak iha, Tomada de posse sei realiza iha loron tersa 3/10 iha Palacio Prezidente Bairo-Pitte Dili.* [Zevonia Viera | TAFARA.TL | 29.09.2017].

About Zevonia Vieira

Zevonia Vieira, Chefe Redasaun TAFARA.TL, hamutuk ho Metodio Caetano Moniz & Fernando Antonio da Costa hari media online TAFARA.TL, iha Oe-cusse, Ambeno, dia 23 de Agosto de 2015.

Check Also

Teresa: Pasiente Ida Sae Kama, Dotor Sira La Atende Tanba Governu Sedauk Selu

“Surat kami bulan lalu tanggal 11 Agustus 2017, bahwa balance payment sampai Agustus 2017 sebesar …

2 comments

  1. Obrigado ba publikadaun diak

  2. Ambisioso sira sei lao ladook……… halai neneik sei halai dooooooooook liutan mas halai makas kedas ne’e ezatamente sei kolen lalais deit no ema sira lao deit mos sei hakat lao dook liu tan…. buat hotu depende mos dalaruma sorte deit.

    Obrigado Wain

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *